printen     versturen    
Waarom deden de Grieken theatermaskers op, in plaats van gewoon zelf gekweld en verdrietig te kijken?

De Grieken gebruikten maskers bij hun toneelopvoeringen om verschillende redenen:

Om te beginnen waren de toneelspelers alleen mannen, dus ook vrouwenrollen werden door mannen gespeeld. Dus moet je natuurlijk wel kunnen laten zien dat het om een vrouw gaat.

Bovendien waren er bij de Griekse tragedies behalve het koor in principe maar drie acteurs, die alle rollen speelden. Elke acteur nam dus meerdere rollen voor zijn rekening. Dan moet je wel kunnen zien welk personage er op dat moment op het toneel staat.

Verder waren de theaters, afhankelijk van de stad, soms behoorlijk groot. Als je dan als toeschouwer helemaal bovenin het theater zit, kun je nauwlijks zien wat voor gezicht de acteurs trekken. Dus is het makkelijker om het met een masker te verduidelijken. Dus als het personage blij was, droeg hij een ander masker dan wanneer hij bedroefd was. Hij wisselde dan van masker. De acteurs in de Griekse tragedie werden ook op andere manieren groter en imposanter gemaakt, namelijk door schoenen met hoge hakken te dragen, grote pruiken en eventueel opgevulde kleren. De maskers hadden bovendien een zeer grote mondopening, die waarschijnlijk diende om de stem te versterken, zodat de acteur beter hoorbaar was.

In de Griekse toneelstukken komen ook vreemde figuren voor, zoals de satyrs. De acteurs die de satyrs speelden, werden helemaal verkleed met bijv. een staart, en daar hoorde natuurlijk ook het masker bij om te laten zien dat het geen mensen waren. Om ze er extra grotesk, raar, uit te laten zien werd hun kleding ook op bepaalde punten opgevuld.

In de Griekse komedie werd het na verloop van tijd gebruikelijk om standaardtypes te gebruiken in de toneelstukken, bijv. de 'brutale slaaf' of de 'verlegen jongen' of de 'oude vrouw'. Deze standaardtypetjes waren herkenbaar aan hun kleding en hun masker.

De maskers die op het toneel werden gebruikt waren meestal gemaakt van leer en stof, en soms van kurk. Er zijn ook veel (modellen van) maskers gevonden van terracotta en stuc, maar die werden gebruikt ter versiering van het huis, niet voor het toneelspelen. Veel Grieken zagen het leven als een groot lang toneelspel.

 

Rijksmuseum van Oudheden