De vragen van Jonna hebben een mooi interview opgeleverd met Maarten Raven, archeoloog en conservator Egypte van het Rijksmuseum van Oudheden.
Welke opleiding moet je doen om archeoloog te worden?
- Je kunt tegenwoordig archeologie studeren aan een aantal verschillende universiteiten, onder andere in Leiden. Daar krijg je eerst een jaar algemene informatie, daarna kies je voor één verschillende cultuur of land.
Waar bestaat het werk van een archeoloog uit?
- Sommige archeologen werken bij opgravingsdiensten die in Nederland onderzoek uitvoeren als ergens iets gebouwd gaat worden of als er een vondstmelding is binnengekomen.
Er zijn ook gemeentelijke, stedelijke en provinciale archeologen. Andere archeologen werken aan universiteiten, waar ze zich bezig houden met het opleiden van studenten, het doen van onderzoek (dat kan bibliotheek- of archiefonderzoek zijn) en ook wel het doen van opgravingen.
Daarnaast werken er een paar archeologen bij musea, waar ze passen op de bodemvondsten in de museumverzameling, tentoonstellingen organiseren en informatie verstrekken; meestal graven zij niet zelf.
Hoe komen archeologen er achter hoe oud iets is?
- Daarvoor kijken ze goed naar de manier van maken van de verschillende voorwerpen en vergelijken die met voorwerpen waarvan de ouderdom al bekend is.
Ook kunnen er tussen de vondsten voorwerpen zitten die zelf goed dateerbaar zijn, bij voorbeeld munten, brieven, of voorwerpen die zelf een jaartal dragen. Ook gebruiken ze de aardlagen zelf waarin de voorwerpen zitten en waarvan een geoloog vaak kan vertellen hoe oud ze zijn.
Tenslotte zijn er bepaalde technieken waarmee in een laboratorium te vertellen valt hoe oud iets is.
Bent u wel eens in Egypte geweest? Zo ja, als toerist of in verband met uw werk als archeoloog?
- Ik kom ieder jaar in Egypte voor mijn werk, want ik doe er opgravingen. Soms leid ik ook toeristen rond of bezoek ik congressen of vergaderingen in Egypte.
Zou u in de tijd van het oude Egypte geleefd willen hebben?
Uit nieuwsgierigheid zou je gauw ja zeggen, omdat je er dan achter zou komen hoe alles nou echt werkte. Maar als je in die tijd zou leven, zou je natuurlijk helemaal niet zo nieuwsgierig zijn, want dan vond je alles gewoon en stelde je niet het soort vragen waarvan we nu zo graag het antwoord willen weten. Bovendien was het leven in Egypte heel hard, met ziekten die niet vielen te genezen, hongersnood en andere natuurrampen.
Ook had je niets te vertellen, want de farao was in alles de baas. De mensen werden niet ouder dan 40 jaar, enkele uitzonderingen daargelaten. Ik denk dat het antwoord dus toch nee zou moeten zijn.
Als u er heen zou gaan, wat zou u dan het liefst willen zien of doen in Egypte?
- Er zijn nog zoveel dingen die we niet weten over het oude Egypte dat ik niet zou weten waar te beginnen.
Heeft u wel eens een mummie onderzocht?
- Ja, het museum heeft net een groot onderzoek afgerond waarbij alle mummies zijn onderzocht. Alleen zijn ze niet opengesneden zoals je misschien denkt, maar met röntgenstraling in een ziekenhuis onderzocht. Daardoor hebben we ze tenminste nog allemaal intact kunnen bewaren.
Wat is de grootste vondst of mooiste vondst?
- Bedoel je mijn eigen vondst of in het algemeen? In het algemeen natuurlijk het graf van Toetanchamon in 1922, waarin zoveel voorwerpen zaten dat we nog niet zijn uitgestudeerd.
Zelf heb ik een heel mooi graf van een priester ontdekt in Sakkara in 2001, waarin ook nog een prachtig beeld stond.
Dr. Maarten J. Raven
conservator Egypte
Meer informatie over deze onderwerpen is te lezen in de volgende artikelen uit Museumkennis:
Hoe word je archeoloog?Opgraven in Nederland
Hoe wordt er bepaald hoe oud iets is?
Waar verblijven archeologen als ze aan het opgraven zijn?
Rijksmuseum van Oudheden
