Scènes uit de Smaradahana
Op dit houten hoofdeinde van een bed zijn vier scènes uit de Smaradahana, een hindoeïstische mythe, afgebeeld. Dit paneel is een voorbeeld van de boeddhistische stijl die afkomstig is van Java en sinds de 13de eeuw is voortgezet op Bali.
Toen de islam in de dertiende eeuw op Java terrein begon te winnen, weken aanhangers van het Hinduïsme uit naar het eiland Bali. Hier zetten de in de Hindu-Javaanse stijl werkende kunstenaars hun arbeid voort. Een uitstekend voorbeeld van die traditie is dit in witte, rode, bruine en zwarte verf beschilderde houten hoofdeind van een slaapplaats. Hierop zijn vier scènes uit de Smaradahana afgebeeld. Dit prozageschrift verhaalt dat, wanneer Shiva met Parvati een verbintenis zou aangaan, hieruit een zoon geboren zou worden, die Indra en de overige oden uit de klauwen van een demon zou kunnen redden. Vooralsnog wilde Shiva echter nog niet hertrouwen. Hij was immers nog in diepe rouw gedompeld vanwege het overlijden van zijn vrouw Sati en leidde een contemplatief leven. Toen schoot Kamadeva, de hinduïstische Cupido, op Indra's verzoek een van zijn pijlen op Shiva af. Hierdoor werd de mediterende god gestoord en, in hevige woede ontstoken, deed hij Kamadeva levend in vlammen opgaan.
In de linker bovenhoek van dit paneel is Rati, Kamadeva's weduwe, afgebeeld, het linkerbeen van Shiva omklemmend in de hoop dat deze haar echtgenoot weer tot leven zal wekken. Rechts daarvan zien wij Rati op weg naar de plaats waar Kamadeva is gestorven. Hier treft zij slechts wat beenderen aan. Het tafereel waarin de mediterende Shiva omringd door zijn gevolg zich onaangedaan toont, ondanks het feit dat Rati en twee van haar dienaressen zich vrijwillig door het vuur van een brandstapel laten verteren, beslaat het grootste gedeelte van de onderste helft van deze schildering. Ook al faalde deze poging van Indra, Shiva zou later alsnog met Parvati trouwen, waardoor de goden toch van hun plaag werden verlost.
Deze schildering, in al zijn details, is een zeldzaam voorbeeld van een hofkunst die thans geheel verloren is gegaan.
