printen     versturen    

Gebatikte sarong (detail)

Dit soort doeken werd als sarong (wikkelrok) in Semarang, Indonesië, gedragen door danseressen. De gebatikte afbeelding weerspiegelt de sociale gelaagdheid van de Javaanse samenleving. Op de sarong zijn tevens Chinese invloeden terug te vinden, in de vorm van de Chinese nieuwjaarsoptocht.

RMV 

Behalve dat van deze sarong vastgesteld kan worden door wie het kledingstuk gedragen werd, is het ook nog zo dat de draagsters op de doek zelf temidden van talloze andere figuren, zijn afgebeeld. Daarnaast zal het voor deze draagsters - danseressen van betwistbare moraal - ook een uitzondering zijn geweest vereeuwigd te worden. Dit soort doeken werd namelijk door dansmeiden te Semarang als sarong gedragen en dateert uit de eerste helft van de negentiende eeuw. Deze vrouwen waren er uiteraard op uit op te vallen, met name in hun kledij. In het algemeen beantwoordden de decoratieve motieven op sarongs aan een sociale codering. In een gestratificeerde samenleving als die van Java was het dus niet mogelijk te improviseren met de bestaande motieven die aan Javanen van alle mogelijke rangen, standen, leeftijd, situaties en gelegenheden waren voorbehouden. Evenzeer gold dit de decoraties die het privilege van Chinese en (Indo)-Europese vrouwen waren. Met de voorstelling van anekdotische taferelen was het probleem naar alle kanten opgelost.

Op de hele sarong wordt een lange optocht van personen te voet of gezeten op dierfiguren, al dan niet bestaand, op rollende wagens afgebeeld. Deze voorstelling is ongetwijfeld gebaseerd op het Chinese nieuwjaar - in Semarang is een der oudste en rijkste Chinese wijken van geheel Zuidoost-Azie, waar tot voor kort deze zeer kleurrijke optochten van de Ta Peh-kong nog ieder jaar gehouden werden. Verder is in het midden van het hier afgebeelde detail een danspartij van twee danseressen begeleid door gamelan weergegeven. Opmerkelijk is dat dergelijke nieuwjaarsoptochten - afgezien van de hier typisch lokale aanpassingen en toevoegingen - niet alleen in China, maar ook in vele andere Aziatische landen, een vrijwel identiek schouwspel boden.