Reliëfplaat met luipaard

objectnummer	1286-3
objectnaam	reliëfplaat
datering	17e eeuw
materiaal	metaal, koperlegering, messing of brons ; gegoten ('cire perdue'/'verloren was'- techniek)
afmetingen	37,5 x 17 cm
verwerving	1901 AFRIK aankoop
geografische herkomst	Nigeria
culturele herkomst	Bini

Op deze bronzen reliëfplaat is een luipaard afgebeeld. Dit dier wordt in het West-Afrikaanse koninkrijk Benin als de koning van het woud gezien, zoals de Oba de koning van het land is. Hij wordt geassocieerd met moed, kracht, woestheid en snelheid. Daarom tooien vooral krijgers zich graag met de huid of tanden van dit dier, om vijanden af te schrikken.

Alleen de Oba had de macht zijn onderdanen te doden. Bepaalde hoge functionarissen konden tijdelijk door de Oba worden belast met het uitvoeren van doodvonnissen. Als teken hiervan droegen zij een luipaardvel. De Oba hield ook luipaarden in zijn paleis. Speciaal hiervoor aangestelde functionarissen vingen de luipaarden en temden ze. Alleen de Oba had het recht luipaarden te doden. Hij deed dit eenmaal per jaar tijdens de Igue-ceremonie, een feest ter vernieuwing van de spirituele krachten van de Oba. In zijn beschrijving uit 1668 vertelt Olfert Dapper dat de Oba eens per jaar met een groot aantal getemde luipaarden door de stad paradeerde.

Dergelijke platen hingen als versiering aan de houten pilaren langs de galerijen van het paleis van de Oba in Benin-stad. De platen zijn vermoedelijk alleen tussen 1550 en 1650 vervaardigd. Ze werden volgens de 'verloren-was' techniek gegoten uit brons, dat veelal werd gewonnen door het omsmelten van bronzen armband-vormige betaalmiddelen, manilla's, die de Bini verkregen uit de handel met Europeanen.