Nkisi nkondi; Mangaaka

objectnummer	1407-14
objectnaam	beeld, krachtbeeld
datering	1880-1900
materiaal	hout ; metaal, ijzer ; textiel ; raffia ; schelp ; hars ; klei ; pigment ; gesneden
afmetingen	H 113 cm ; B 44 cm ; D 39 cm
verwerving	1903 AFRIK schenking
geografische herkomst	Cabinda
culturele herkomst

Dit krachtbeeld, nkisi, is volgens de oorspronkelijke gegevens afkomstig uit het gebied van de Chiloango-rivier. Het beeld is gemaakt door een houtsnijder, maar de krachtstof, bilongo, waaraan hij zijn bovennatuurlijke kracht ontleent, is door een rituele specialist, de nganga, toegevoegd. Bij dit beeld bevindt de krachtstof zich in het kastje op de buik en als 'baard' op de onderkaak. Verspreid over zijn borst, buik en bovenarmen zijn spijkers, schroeven, ringen, lemmeten van messen en ijzeren wiggen in het beeld geslagen. Van dezelfde houtsnijder, de Meester van de Chiloango-rivier, of zijn 'atelier' zijn een aantal beelden bekend.

De zogeheten 'spijkerbeelden' of minkisi nkondi vormen een aparte categorie krachtbeelden. Zoals alle zeer belangrijke minkisi nkondi had dit exemplaar een eigen naam: Mangaaka. Een dergelijk groot spijkerbeeld werd ingezet bij het opsporen van boosdoeners, bijvoorbeeld moordenaars. Onder grote publieke belangstelling werd een ritueel rond het beeld opgevoerd. Het beeld werd gevraagd de schuldige op te sporen en met de dood te bestraffen. Om het beeld te activeren sloeg de nganga een stuk ijzer in het beeld. Ieder ingeslagen stuk ijzer staat dus voor een bepaalde opdracht aan de nkisi.