Naknok masker
| objectnummer | 2935-1 |
| objectnaam | masker |
| datering | 1800-1860 |
| materiaal | cederhout, schelp |
| afmetingen | 29,1 x 28 x 20 cmOverige: 26,4 x 28 x 20 cm (10 3/8 x 11 x 7 7/8in.) |
| verwerving | 1951 NAMER aankoop |
| geografische herkomst | U.S.A. |
| culturele herkomst | Tsimshian |
Dit masker met beweegbare ogen en mond heet een naknok-masker. Een naknok-masker vertegenwoordigt een geest met bovennatuurlijke krachten. De geest is te herkennen aan bepaalde lichamelijke en persoonlijke kenmerken. Sommige geesten zijn vreemdelingen: blanken of mensen van een andere stam.
Namen zijn bij de Tsimshian, een van de Indiaanse volken aan de Noordwestkust van Noord-Amerika, een persoonlijk of familie-bezit. Als iemand een naam aanneemt, dan voert hij met het masker een dans op. Daarin beeldt hij de geest uit die zijn naam overdraagt aan de nieuwe bezitter. In de dramatische dans toont de geest zijn krachten: hij wekt de doden tot leven of laat de hemel splijten.
Voor deze dans maken houtsnijders speciale maskers en marionetten met bewegende delen. Ook worden speciale danshuizen gebouwd, waarvan de helft op een beweegbaar fundament staat. Op het moment van de 'hemelspleet' wordt dit deel weggetrokken en barst het danshuis open, tot verbazing en ontzetting van het publiek.
De houtsnijders en de bouwers van danshuizen zijn georganiseerd in een geheim genootschap, Gitsonk. De leden staan in hoog aanzien. Maar als er iets mis gaat met de voorstelling, worden zij publiekelijk uitgejouwd. Die vernedering is in de kleine gemeenschappen van de Noordwestkust een zware straf.
