Paalbeeld uit een ceremonieel huis

objectnummer	3414-1
objectnaam	paalbeeld, mensfiguur
datering	c. 1870
materiaal	hout ; pigment
afmetingen	H 135 cm
verwerving	1957 OCEAN aankoop
geografische herkomst	Nieuw-Zeeland
culturele herkomst	Bay of Plenty

Dit is een poutokomanawa, een beeld in de basis van een centrale paal die de nokbalk van een ceremonieel ontmoetingshuis steunt. De paal zelf is ervan afgezaagd. De motieven die in het gezicht zijn uitgesneden, lijken op de tatoeages zoals vooral de Maori hoofdlieden die hebben. In de rechterhand houdt de figuur een ceremoniële knots vast, een teken van waardigheid.

Een ceremonieel ontmoetingshuis vormt bij de Maori, de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland, het centrum van de gemeenschap. Het wordt gebruikt als een soort raadhuis, cultureel centrum, vergaderhuis en gastenhuis. Het is vooral de plaats waar de geschiedenis en de genealogie van de stam worden bewaard. Het huis wordt beschouwd als het lichaam van een voorouder die als het ware over zijn afstammelingen hurkt en hen beschutting biedt. De centrale palen, meestal twee, schragen het hart of de mana (psychische kracht, prestige, macht) van de stam. De mensfiguren onderaan de palen, poutokomanawa, heten de binnenkomende gasten welkom.

Dit beeld maakte deel uit van een huis dat door de bewoners van Opotiki geschonken werd aan die van Noord-Gisborne, een plaats 80 kilometer verderop aan de oostkust van het North Island (Nieuw-Zeeland). Dergelijke paalbeelden stellen belangrijke voorouders voor, sommige worden gezien als de kapiteins van de voorouderlijke kano's.