Reliëf van een onthoofde balspeler


objectnummer3576-1
objectnaamstèle
datering5e-7e eeuw
materiaalsteen
afmetingen125 x 60 x 15 cm
verwerving 1958 MIZUA aankoop
geografische herkomst Vega de Alatorre
culturele herkomst







Deze sculptuur stelt een balspeler voor die op een bank zit en van wie het hoofd is afgeslagen. Uit zijn nek komen zeven slangen te voorschijn als metafoor voor bloed. Deze zeven slangen zijn tevens een vruchtbaarheidssymbool. De balspeler draagt een yugo (een stenen heupbeschermer) met daarin een palma (een palmvormig sierelement) gestoken. Op de knie is een kniebeschermer  te zien. In de hand houdt hij een manopla (handsteen), die dient om de bal mee te slaan. Verder draagt hij een ketting, een rok, polsbanden en sandalen.

Deze stèle is afkomstig uit Vega de Alatorre. Op een reliëf van de grote balspelplaats van Chichén Itzá staat ook een onthoofde balspeler afgebeeld; uit zijn nek stroomt eveneens bloed in de vorm van slangen. De afbeelding verwijst naar een belangrijke gebeurtenis binnen het Meso-Amerikaanse balspel: na afloop werd de aanvoerder van het verliezende team ritueel gedood, als offer aan de goden.

In Meso-Amerika, een gebied dat zich uitstrekte van Noord-Mexico tot in Costa Rica, speelden de Indianen het rubberbalspel ulama. Hierbij gebruikten zij een bal van massief rubber. Naast een spelelement had het balspel ook een religieuze betekenis: de uitslag zou de toekomst van goden en mensen bepalen. De speelvelden zagen eruit als een soort stadion en hadden de vorm van twee in elkaars verlengde liggende hoofdletters T. De zijkanten van deze stadions waren soms versierd met reliëfs.