Haarpen

objectnummer	360-3000
objectnaam	haarpen
datering	begin 19e eeuw
materiaal	hoorn
afmetingen	L 19 cm
verwerving	1883 JAPAN aankoop
geografische herkomst	Japan
culturele herkomst	Japans

In Japan droegen dames van de gegoede klasse en courtisanes vroeger hun haar in ingewikkelde kapsels die met behulp van pennen, kammen en pommade bij elkaar gehouden werden. Hoe dat eruit zag, is goed te zien op een rolschildering in het Rijksmuseum voor Volkenkunde, RMV 1-1162, waarop een courtisane in de sneeuw te zien is.

Detail van RMV 1-1162

De kostbaarste haarpennen zijn van wit schildpad. Op de hier afgebeelde pen zijn bruine vlekken aangebracht om het hoorn op schildpad te laten lijken. Het uiteinde kan ook worden gebruikt als lepeltje om het oor te reinigen.

Jan Cock Blomhoff was geïnteresseerd in het dagelijks leven van zowel de gewone mensen als de rijkere Japanners. Voor zijn verzameling kocht Blomhoff een set van 26 haarpennen en beschreef van elke pen hoe en waar die in het haar gestoken werd. Twee haarpennen van dit type werden aan weerszijden van het voorhoofd gedragen. De overige pennen werden in een cirkel rond het hoofd gestoken. Alleen het achterhoofd bleef vrij.