Hacha in de vorm van een hoofd
| objectnummer | 3836-1 |
| objectnaam | sculptuur ; bijl |
| datering | 4e-9e eeuw |
| materiaal | steen |
| afmetingen | 19 x 21 cm |
| verwerving | 1962 MIZUA aankoop |
| geografische herkomst | Guatemala |
| culturele herkomst | Guatemalaans |
Deze ceremoniële sculptuur wordt een hacha genoemd. De hacha behoort samen met de yugo en palma tot een groep van stenen attributen die met het Meso-Amerikaanse balspel in verband wordt gebracht.
De Spaanse benaming hacha betekent bijl en is een verwijzing naar de bijlvorm die veel hachas hebben. Op deze sculptuur is een menselijk gezicht van opzij weergegeven. De hacha stelt vermoedelijk een trofeehoofd voor en verwijst naar de doodssymboliek en mensenoffers die met het balspel samenhingen. Deze hacha is wellicht afkomstig uit Santa Lucía Cotzumalhuapa (Guatemala).
Het balspel ulama werd met een massief rubberen bal van drie kilo gespeeld. Om daar geen blessures aan over te houden moesten de deelnemers knieën, heupen en borst beschermen. De yugo heeft een U-vorm en werd op het middel gedragen. De hacha (bijlvormig sierelement) en de palma (palmvormig sierelement) werden mogelijk aan de yugo bevestigd. De wetenschap is het er niet over eens of deze voorwerpen daadwerkelijk tijdens het spel werden gebruikt of alleen een rol vervulden bij rituelen en ceremoniën. Uiteindelijk werden ze aan de overledenen meegegeven, wellicht om hen in staat te stellen het balspel te blijven spelen.
