Lendendoek voor het balspel

objectnummer	4768-1b
objectnaam	doek, lendendoek
datering	c. 1970
materiaal	leder , hert
afmetingen	L 113.5 cm ; B 79.5 cm
verwerving	1974 MIZUA aankoop
geografische herkomst	Villa Unión
culturele herkomst	Mexicaans

In Meso-Amerika, een gebied dat zich uitstrekt van Mexico tot en met Honduras, werd al eeuwen voor de komst van de Europeanen een balspel gespeeld, dat niet alleen een sportieve maar ook een religieuze betekenis had: de uitslag zou de toekomst van goden en mensen bepalen. In de Popol Vuh, 'Het boek van het [Maya] volk',  wordt verhaald hoe twee broers het balspel spelen in de onderwereld tegen de Heren van Xibalba (de Onderwereld).

Er waren verschillende soorten balspelen in Meso-Amerika. Sommige zijn na de Spaanse verovering verdwenen. Maar het heupbalspel ulama overleefde in het noordwesten van Mexico de eeuwen en lijkt daar zelfs aan populariteit te winnen. Het wordt op een zandvlakte gespeeld. Ter plekke wordt het speelveld uitgetekend. De bal is soms wel drie kilo zwaar. De 'scheidsrechter' laat de bal in het midden van het veld stuiteren. Twee teams spelen tegen elkaar en proberen met hun heupen de bal hoog te houden. Om blessures te voorkomen, dragen de spelers beschermende banden om hun heupen en knieën.

De uitrusting van de hedendaagse balspelers in Mexico bestaat onder andere uit deze leren doek die als een broek wordt omgebonden. Hij wordt om de billen bevestigd en daarna met een katoenen band en een leren riem strak vastgetrokken. Zo is de speler beschermd wanneer hij over de grond schuurt om een lage bal te retourneren.