Mal voor aardewerk tegels

objectnummer	5591-47
objectnaam	bouwgerei, mal voor bouwsteen
datering	1989
materiaal	hout
afmetingen
verwerving	1989 AFRIK aankoop
geografische herkomst	Djenne
culturele herkomst

De Malinese stad Djenné is een van de weinige steden in Afrika waar de traditionele bouwkunst bewaard is gebleven. De oudste huizen zijn enkele eeuwen oud. Karakteristiek zijn de grote binnenplaatshuizen. Ze hebben twee verdiepingen en het ingangsportaal is meestal versierd met pilasters en een geveltableau in reliëf. Vrijwel ieder huis heeft een vestibule, binnenplaats, keuken, vrouwenvertrekken, mannenvertrekken, toilet, opslagruimtes, dakterras, en kamers voor de oudere jongens.

In deze mal worden kleitegels gevormd. Die worden vervolgens gedroogd en gebakken. De aardewerk tegels worden als vloertegels gebruikt. Tegenwoordig gebruiken sommige metselaars de aardewerk tegels ook om de buitenkant van lemen huizen te bekleden. Zij hopen dat die bedekking duurzamer is dan de traditionele pleisterlaag van leem, die er in de regentijd gemakkelijk afspoelt en iedere twee à drie jaar opnieuw moet worden aangebracht. In de praktijk blijkt dat de tegels niet houden op de lemen ondergrond, omdat de gebakken klei niet in dezelfde mate krimpt en uitzet door de invloed van vocht en warmte.

Van 1996 tot 2003 was het Rijksmuseum voor Volkenkunde betrokken bij een grootscheeps restauratieproject, dat tot doel had de kwetsbare leembouw in Djenné in ere te herstellen, en door het verrichten van (achterstallig) onderhoud voor verval te behoeden. Bij dat project werd de voorkeur gegeven aan het traditionele leem-pleisterwerk - dus zonder de tegellaag - omdat die uiteindelijk beter is.