Mal voor lemen bouwstenen


objectnummer5591-48
objectnaambouwgerei, mal voor tegel
datering1989
materiaalhout
afmetingen
verwerving 1989 AFRIK aankoop
geografische herkomst Djenne
culturele herkomst







De Malinese stad Djenné is bekend om haar architectuur. Al eeuwen wordt daar gebouwd met het enige materiaal dat in de Binnendelta van de Niger rijkelijk voorhanden is: leem.

De metselaars van Djenné maken hun bouwstenen zelf van leem, vermengd met mest, stro, kaf en water. Die laten ze drogen en uitharden in de zon. Bij het opbouwen van de muren brengen ze met hun blote handen natte leem als metselspecie aan. In de traditionele architectuur gebruiken de metselaars handgevormde, cilindrische bouwstenen, zogeheten djenné-ferey ('djenné-steen'). Muren die van dergelijke bouwstenen zijn gemetseld hebben weinig verband en zijn minder bestand tegen hoge druk. Huizen die gebouwd zijn met deze bouwstenen, hebben wat rondere vormen.

Na de jaren dertig van de twintigste eeuw gaan de metselaars over op rechthoekige bouwstenen, die zij met behulp van houten mallen maken. Deze stenen worden toubabou-ferey genoemd, 'steen der blanken'. Hiermee kunnen exact in het lood staande muren worden gemaakt. De nieuwere huizen van Djenné zijn dan ook herkenbaar aan hun strakkere lijnen.