Hacha in de vorm van een hoofd

objectnummer	5595-1
objectnaam	sculptuur ; bijl ; hacha
datering	7e-9e eeuw
materiaal	steen
afmetingen	31,4 cm
verwerving	1989 MIZUA aankoop
geografische herkomst	Veracruz
culturele herkomst	Mexicaans

Deze ceremoniële sculptuur wordt een hacha genoemd. De hacha behoort samen met de yugo en palma tot een groep van stenen attributen die met het Meso-Amerikaanse balspel ulama in verband wordt gebracht. De Spaanse benaming hacha betekent bijl en is een verwijzing naar de bijlvorm die veel hachas uiterlijk kenmerkt. Op deze hacha is het hoofd van een balspeler weergegeven. Hij draagt oorringen en een rijkversierde hoofdtooi.

Het balspel werd met een massief rubberen bal van drie kilo gespeeld. Om daar geen blessures aan over te houden moesten de deelnemers knieën, heupen en borst beschermen. De yugo heeft een U-vorm en werd op het middel gedragen. De hacha (een bijlvormig sierelement) en de palma (een palmvormig sierelement) werden mogelijk aan de yugo bevestigd. De wetenschap is het er niet over eens of deze voorwerpen daadwerkelijk tijdens het spel werden gebruikt of alleen een rol vervulden bij rituelen en ceremoniën. Uiteindelijk werden ze aan de overledenen meegegeven, wellicht om hen in staat te stellen het balspel te blijven spelen.