Kanaga-masker

objectnummer	3247-1
objectnaam	Masker
datering	1900-1950
materiaal	hout
afmetingen	H 78 cm
verwerving	Beer, Edgar 1955 aankoop
geografische herkomst	Bandiagara
culturele herkomst	Dogon

Hoewel dit één van de belangrijkste en meest typerende Dogon-maskers is, bestaat er geen eenduidige uitleg. Kánaga (met de klemtoon op de eerste lettergreep) heeft in de Dogon-taal ook geen andere betekenis dan het gelijknamige masker.

M. Griaule heeft een uitgebreide beschrijving gegeven in zijn boek Masques Dogons uit 1938 (blz. 470 t/m 485). Zijn informanten gaven uiteenlopende verklaringen over de betekenis van het Kanaga-masker: het zou een vogel voorstellen (vandaar de scherende bewegingen die de danser met dit masker maakt), of een vrouwelijke geest. De omhoog- en omlaaggerichte poten zouden verwijzen naar hemel en aarde. Ook zijn er van dorp tot dorp verschillen wat betreft de vorm en de betekenissen die gegeven worden. Niet verwonderlijk als je bedenkt dat de maskertraditie eeuwenlang mondeling werd overgeleverd.

Sinds de verschijning van Griaules boek is het niet duidelijker geworden. Boeken, websites en lokale informanten kunnen heel beslist zijn en noemen de Kanaga vaak een mythische vogel, maar in feite praten ze elkaar na. Het enige echte antwoord is: We weten het niet precies en we zullen het ook nooit weten, omdat de authentieke maskertraditie niet meer te onderscheiden valt van de huidige, door westerse aanwezigheid (óók die van wetenschappers!) beïnvloede maskercultuur.