printen     versturen    

De chemie van de aarde en de mineralen

Al lang geleden zijn scheikundigen begonnen met het analyseren van de vaste stoffen van de aarde. In de gesteenten werden verschillende mineralen gevonden en deze mineralen bestonden weer uit elementen. Tegenwoordig kunnen we ieder gesteente tot op het atoom analyseren.

Wat zit er in de aardkorst?

Inmiddels zijn in de aardkorst meer dan 80 elementen gevonden. Echter, negenennegentig procent van de aardkorst bestaat slechts uit acht elementen.

De acht basis-elementen

Bijna 100 procent van de aardkorst bestaat uit deze acht elementen. Het is dan ook begrijpelijk dat ook de meeste mineralen en gesteenten die we in de aardkorst tegenkomen, uit deze elementen bestaan. De belangrijkste groep mineralen in de aardkorst zijn de silicaten, waarin zuurstof en silicium tot de hoofdelementen behoren. Het meest voorkomende mineraal in de aardkorst is een verbinding van aluminium, silicium en zuurstof: veldspaat. In de aardkorst hebben de meeste elementen vaste verbindingen gevormd. Dit gebeurt niet geheel willekeurig; de elementen hebben meestal een duidelijke voorkeur voor bepaalde andere elementen. De circa 80 elementen van de aardkorst hebben ruim 4000 stabiele verbindingen (mineralen) opgeleverd. De meeste hiervan zijn echter zeldzaam

Formule mineralen

Ieder afzonderlijk mineraal heeft een karakteristieke scheikundige samenstelling die in de vorm van een formule zo eenvoudig mogelijk wordt weergegeven. De formule geeft aan: - uit welke elementen het mineraal bestaat; - wat de onderlinge verhoudingen van de elementen zijn; - welke groepen van atomen in de mineraalstructuur aanwezig zijn.
Soms zijn mineralen heel eenvoudig van samenstelling, zoals bijvoorbeeld kwarts: SiO2. Er bestaan echter ook heel ingewikkelde, bijvoorbeeld toermalijn: CaMg3Al6(BO3)3Si6O18(O,OH,F)4. In dit mineraal zitten de elementen calcium, magnesium, aluminium, borium, silicium, zuurstof, waterstof en fluor. De getallen geven de hoeveelheden van deze elementen weer. Wanneer er 1 calcium-atoom is, zijn er dus 3 magnesium-atomen, 6 aluminium-atomen, enzovoort.