Forensische botanie

Planten met verzoek

Zo af en toe komt er op het Rijksherbarium een verzoek binnen van het Gerechtelijk Laboratorium om wat monsters te onderzoeken op plantaardige resten. Het betreft meestal een aantal plastic zakjes zonder nadere aanduiding over de herkomst of de aard van het ongeval. Aan de hand van een uitgebreide kennis van het uiterlijk, het voorkomen en de ecologie van planten kan dan vaak een belangrijke bijdrage aan het recherchewerk worden geleverd. Vanzelfsprekend zijn daarbij zeldzame planten of plantencombinaties veel behulpzamer dan algemeen voorkomende planten. En zaden, sporen en stuifmeel, die vaak over grote afstand worden verspreid, geven ook niet altijd betrouwbare aanwijzingen.

Zoden en zeden

Onder de schoenen van een verdachte van een zedenmisdrijf werden verdroogde stukjes gras en andere planten gevonden. De politie was geļnteresseerd in de vluchtroute van de verdachte. De grassoorten onder de schoenen wezen op een sportveld. Sportvelden worden namelijk ingezaaid met grasmengsels die in het wild nergens voorkomen. Tussen het gras bevonden zich ook een boterbloem- en klaversoort die alleen aan de kust en in Noord-Holland voorkomen.

Sierlijke bijvangst

Bij een roofoverval met geweld trof de politie in een achtergelaten auto wat aarde met plantenresten aan. Het waren resten van een bijzondere sierwilg en andere zeldzame sierbomen, die allemaal groeiden in de tuin rondom de villa van het slachtoffer. Door de unieke combinatie van bijzondere planten kon er van toeval geen sprake zijn, en de verdachte bekende daarom. Onnatuurlijke dood, natuurlijk ontmaskerd. Bij een moordgeval werden er op het slachtoffer vele plantaardige resten gevonden. Dit bleken dennennaalden en resten van mossen, varens en berkenbomen. Een combinatie afkomstig uit een naaldbos op droge, arme grond. De dennennaalden waren groen, terwijl de boomsoort waar ze van afkomstig waren, de naalden pas laat vallen als ze bruin zijn. Dit duidde op een vorm van geweld in het bos. Daarnaast vond men maaszand, zeldzame waterslakjes uit Noord-Brabant en winterknoppen van een waterplant, die in de herfst in het water vallen en naar de bodem zakken.

Opvallend was dat er geen resten van de oevervegetatie op het lichaam werden ontdekt. Het verhaal van de verdachte dat hij de dame in kwestie na een gewone boswandeling levend had achtergelaten bij een waterplas, bleek zo erg onwaarschijnlijk. Wie wat probeert te verbergen in de natuur, kan dus door diezelfde natuur worden ontmaskerd.

Zelf detective spelen

Het is interessant om eens te bekijken wat iemand zelf aan plantaardige resten na een wandeling mee naar huis neemt. Maak met grondig schoongemaakte schoenen een boswandeling. Steriliseer wat aarde in een metalen bak in de oven. Schraap boven deze bak de modder van je schoenen, geef het geheel wat water en dek de bak af met een glasplaat. Zet de bak op de vensterbank en wees verbaasd over wat er allemaal opkomt. Nog aardiger is het om zo de 'oogst' van verschillende soorten terreinen, zoals duinen, weidegebieden en slootkanten, te vergelijken.