Langpootmuggen

Geen steeksnuit of angel

Muggen halen hun voedsel uit vloeistoffen. Ze zuigen sappen op uit bloemen en prikken ook bladeren aan. Bij de steekmuggen steken de vrouwtjes bovendien andere dieren, vooral zoogdieren, om bloed te zuigen. Deze voedselrijke vloeistof hebben ze namelijk nodig voor de rijping van de eieren. Een langpootmug is echter geen steekmug. Zijn langgerekte snuit eindigt in een vlezig plaatje, het labellum. Daarmee zuigt hij vloeistoffen uit bloemen op. Wat een angel lijkt te zijn, is de spitse legbuis van het vrouwtje. Daarmee stopt ze haar eieren in de grond. Ermee steken kan ze niet. Bij het mannetje eindigt het achterlijf afgeknot of enigszins knotsvormig. De wat onbeholpen vliegende langpootmuggen hebben geen andere verdediging tegen roofdieren dan wegkruipen in de vegetatie. Verschillende soorten zijn vooral 's nachts actief en komen dan soms op verlichte ramen af. Ze werden vroeger daarom ook wel glazenmakers genoemd.

Niet gevaarlijk, wel schadelijk

Langpootmuggen zijn dus volstrekt ongevaarlijk. Maar zo onschuldig als de volwassen dieren zijn, zo schadelijk zijn hun larven. Dit zijn namelijk de beruchte emelten, ronde, grauwe maden die, afhankelijk van de soort, wel zo'n vier centimeter lang kunnen worden. Ze leven in de grond en vreten daar wortels van planten aan. Ze kunnen met miljoenen tegelijk in één weiland voorkomen. De eieren worden in de zomer en het najaar gelegd. Voor de emelten tegen de zomer van het volgende jaar volwassen zijn, hebben ze heel wat wortels stuk geknaagd en zijn er heel wat planten dood.

Een soortenrijke groep

Sommige soorten van de langpootmuggen komen zeer algemeen voor. Iedereen kent bijvoorbeeld wel de koollangpootmug, Tipula Tipula oleracea. Hij komt op licht af. Daarom vinden we hem nog wel eens op ramen of zelfs binnenshuis. De grootste is echter de reuzenlangpootmug, Tipula maxima, die met zijn gevlekte vleugels een spanwijdte kan halen van zo'n 6,5 centimeter. Deze twee grote soorten langpootmuggen houden in rust hun vleugels uitgespreid. Er zijn echter ook kleinere soorten, waarvan sommige een spanwijdte halen van slechts 1,5 centimeter. Die kleinere soorten vouwen de vleugels in rust terug boven de rug. De gehele groep langpootmuggen telt in Nederland ongeveer 250 soorten.