Bamboe

Liefst 1200-1500 soorten

Bamboe is een verzamelnaam voor een grote groep vertegenwoordigers die behoren tot de familie der grassen (Gramineae). Botanici onderscheiden ongeveer 100 geslachten en 1200-1500 soorten. Bamboesoorten verschillen van het overgrote deel der overige grassen door hun meerjarige houtige stengels.

Van hengelstok tot huis

Bamboe is buitengewoon sterk, buigzaam en taai. In veel tropische gebieden is het daarom van groot economisch belang. Dat geldt natuurlijk vooral voor de grote soorten, waarvan sommige een stengelhoogte van 10 tot 30 meter en een dikte van 30 centimeter kunnen bereiken. Het aantal toepassingen is te groot om op te noemen. Als bouwmateriaal voor de constructie van huizen, bouwsteigers en bruggen is het vooral in derdewereldlanden zeer belangrijk. Van de platgeslagen stengels maakt men matten, wanden en windkeringen. Omdat de stengels hard en hol zijn, zijn ze ook te gebruiken voor de constructie van eenvoudige waterleidingen, na doorboring van de tussenschotten. Daarnaast worden er, zowel voor lokaal gebruik als voor exportdoeleinden, allerlei nuttige gebruiksvoorwerpen van gemaakt: meubels, gevlochten vis- en kreeftenvallen, hengelstokken, bestek, speelgoed, fluiten en andere muziekinstrumenten, enzovoort. In China wordt het materiaal sinds ongeveer 2000 jaar toegepast voor het maken van papier

Het bloeien van bamboe

Bamboe bloeit slechts zelden. Enkele soorten bloeien jaarlijks, andere hooguit eens in een mensenleven. Sommige soorten zijn zelfs nog nooit bloeiend aangetroffen. Het is eigenaardig dat de planten van één bepaalde soort na jaren niet gebloeid te hebben, plotseling over grote gebieden tegelijk tot bloei kunnen komen. Welke factoren hiervoor verantwoordelijk zijn, is meestal onduidelijk. De gevolgen zijn echter verstrekkend. Veel soorten gaan na de bloei sterk achteruit of sterven zelfs volledig af. Bij grote, commerciële soorten kan dit rampzalig zijn voor de lokale bevolking. Het duurt namelijk jaren, soms wel tien jaar, voor zich uit zaden nieuwe oogstbare volwassen bamboeplanten ontwikkelen.

Bamboe en de reuzenpanda

Op deze plaats mag de bedreigde reuzenpanda Ailuropoda melanoleuca niet onvermeld blijven. Van deze beer, het symbool van het Wereld Natuur Fonds, leven naar schatting nog slechts 1000 exemplaren in het wild, voornamelijk in de Chinese provincie Szechuan. Hij voedt zich vrijwel uitsluitend met jonge bamboescheuten en wordt dan ook wel bamboebeer genoemd. Omdat bamboe weinig voedingsstoffen bevat, hebben reuzenpanda's een moeilijk leven. Om aan hun kostje te komen zijn ze genoodzaakt liefst 10-12 uur per dag te foerageren.