Zeldzame paddestoelen ontdekt in Nederland
Wollige stekelzwam. Foto Hans Adema © Naturalis
Koraalzwam en Wollige stekelzwam
De bijzondere waarnemingen begonnen al half juli. Toen verschenen de Koraalzwam (Ramaria formosa) en de Wollige stekelzwam (Phellodon connatus) in grote hoeveelheden in Elswout bij Haarlem.
Fraaie koraalzwam. Foto Hans Adema © Naturalis
De Fraaie koraalzwam is een grote, sterk vertakte zwam die in het begin donkerzalmroze is en later oranjegeel wordt. De Wollige stekelzwam is een zwartgrijze stekelzwam, die in kleine groepjes groeit, waarbij de elkaar rakende hoeden met elkaar vergroeien.
Cantharel. Foto Hans Adema © Naturalis
Tolzwam, Cantharel, Zwarte truffelknotszwam, gezoneerde stekelzwam en Fluwelige stekelzwam
Enkele weken later waren er in de Wassenaarse Landgoederen, gewoon langs de fietspaden van de fietsroute vele bijzondere soorten te zien zoals de Tolzwam (Coltricia perennis), Cantharel (Cantharellus cibarius), Zwarte truffelknotszwam (Cordyceps ophioglossoides), Gezoneerde stekelzwam (Hydnellum concrescens) en de Fluwelige stekelzwam (Hydnellum spongiosipes).
Tolzwam. Foto Hans Adema © Naturalis
De Tolzwam is een op de grond groeiende gaatjeszwam, iets dat in deze groep een uitzondering is. De Zwarte truffelknotszwam is een parasiet op Hertentruffel (Elaphomyces spec.). De aanwezigheid van de Gezoneerde stekelzwam is op deze plaats van oudsher bekend, maar de Fluwelige stekelzwam was een verrassing. Ook de uitgestorven gewaande Geschubde stekelzwam (Sarcodon imbricatus) zou hier gestaan hebben, maar het vruchtlichaam ervan was bij nader onderzoek verdwenen. De Cantharel groeide in Wassenaar deze zomer zelfs gewoon in wegbermen langs de doorgaande wegen.
Wortelende boleet. Foto Hans Adema © Naturalis
Boleten en melkzwammen
Eén van de mycologische kroonjuwelen zijn de Horsten, het koninklijk landgoed tussen Voorschoten en Wassenaar. Hier staan fraaie grote boleten als Eekhoorntjesbrood (Boletus edulis), Roodnetboleet (Boletus rhodoxanthus) en Wortelende boleet (Boletus radicans). De Roodnetboleet heeft een rood netvormig geaderde steel en rode buisjesuiteinden. Bij beschadiging verkleurt hij sterk blauw. De Wortelende boleet verkleurt ook enigszins blauw bij kneuzen. Hij heeft gele buisjes en een opmerkelijk, wortelvormig versmalde steel aan de voet. Ook vele Vaaggegordelde melkzwammen (Lactarius evosmus) en Fijngegordelde melkzwammen (Lactarius insulsus) zie je niet elke dag. Ze stonden er de afgelopen zomer met tientallen!
Goudhoeden in een bos bij Oegstgeest. Foto: Ans Molenkamp © Naturalis
Goudhoed
Sinds Naturalis-medewerker Hans Adema, een van de Leidse paddenstoelenspotters van de Nederlandse Mycologische Vereniging, als tiener een plaatje zag van de Goudhoed (Phaeolepiota aurea) heeft hij deze soort willen vinden. Een vermoedelijke vondst in 1973 bleek helaas op een (door wishful thinking) foute determinatie te berusten.
Een spiegeltje geeft zicht op de onderkant van de goudhoed, met de sporenplaatjes. Foto: Ans Molenkamp © Naturalis
Begin oktober kwam het verzoek van een Naturalis-medewerkster om paddestoelen bij een kerk in Oegstgeest op naam te brengen. Op grond van de foto was dat niet mogelijk, dus werd de paddestoel ter plekke bestudeerd. Tot zijn stomme verbazing ging een wens van 31 jaar in vervulling. Er stond een grote groep Goudhoeden. Het zijn tot 20 cm hoge kegelvormige paddestoelen met een opvallend velum (het vlies dat bij de jonge paddestoelen de plaatjes beschermd), dat trechtervormig verlengd langs de steel kan uitgroeien. Alle onderdelen van de paddestoelen zijn goudgeel gekleurd. Helaas zijn de goudhoeden op 13 oktober door een overijverige tuinman omgeschoffeld.
Zelf waarnemingen doen
Het paddestoelenseizoen is nog lang niet voorbij. Ongetwijfeld worden er dit jaar nog meer spectaculaire vondsten in Nederland gedaan.
Om met succes zelf bijzondere paddestoelen waar te nemen kunt u de lijst van beste paddestoelengebieden van ons land downloaden: www.mycologen.nl/downloads/kroonjuwelen.pdf
