printen     versturen    

Paardenkastanjes ernstig bedreigd

Sinds enkele jaren worden de paardenkastanje (Aesculus hippocastanea) en rode paardenkastanje  (Aesculus carnea) ernstig bedreigd door twee plotseling opgedoken organismen.

In 2002 bleek dat de kastanjes massaal belaagd werden door de kastanjemineermot, Cameraria ohridella. Dit is een miniem klein vlindertje waarvan de larven in kastanjebladeren leven en daarbij het bladmoes volledig wegvreten. Ze zorgen ervoor dat de bladeren van de kastanjes al in juli volledig bruin en verdord zijn en lang voor de herfst echt is ingetreden afvallen. Het mineermotje is pas in 1985 ontdekt en wel in Macedonië. Vandaar uit heeft het zich over Centraal - en West-Europa verspreid. In 2002 en 2003 was het diertje bijzonder talrijk maar in 2004 leek zich weer een afname in het aantal voor te doen. Een bekend gegeven bij nieuwkomers in de planten- en dierenwereld.



Stamverslijmingsziekte


Recent bleken de kastanjes helaas ook door een andere geheimzinnige ziekte getroffen te zijn, de stamverslijmingsziekte. Deze kenmerkt zich doordat er op de stam een soort wonden verschijnen, waaruit een teerachtige vloeistof stroomt. Twee jaar geleden werd er in Den Haag al alarm geslagen. Sinds kort wordt er uitgebreid onderzoek gedaan naar de oorzaak van deze ziekte en, wat nog veel belangrijker is, naar de bestrijding ervan.

zieke Paardenkastanje Pesthuislaan Leiden
Zieke paardenkastanje Pesthuislaan Leiden


Het Nationaal Herbarium afdeling Leiden wijst in de richting van de Sudden Oak Death. Deze bomenziekte is in 1995 voor het eerst ontdekt bij eiken in Californië en wordt veroorzaakt door de oomyceet Phytophthora ramorum. Phytophthora ramorum is verwant aan de oomyceet Phytophthora infestans, veroorzaker van de aardappelziekte die in de negentiende eeuw in onder andere Ierland voor een grote hongersnood zorgde. Vroeger werden oomycota gerekend tot het schimmelrijk, tegenwoordig worden ze ondergebracht in het rijk der protista, eencelligen met celkern.

In oktober 2005 maakten onderzoekers van de Universiteit van Wageningen bekend dat ze diverse bacteriën, waaronder een Pseudomonas-soort, uit de aangetaste delen van paardekastanje hebben geïsoleerd. De onderzoekers denken dan ook dat een bacteriële infectie de veroorzaker is van de kastanjeziekte.



 

Cultivars

Het grote probleem van de aantasting door Phytophtera is dat de boombast rondom verslijmt, zodat er geen sapstroom meer mogelijk is. De boom zal dan met zekerheid afsterven. Het is te hopen dat er snel een oplossing wordt gevonden voor het voorkomen en bestrijden van deze ziekte. Het aantal aangetaste kastanjes is zeer groot. En te vrezen valt dat ook andere (doorgekweekte) soorten slachtoffer zullen worden. Doorgekweekte cultivars zoals de paardenkastanje zijn van nature vrij zwak en lopen een groter risico dan de zuivere wilde soorten.

Aangetaste boom Jan van Houtkade Leiden
Aangetaste boom Jan van Houtkade Leiden

Zie ook: Sudden Oak Death