Soortbeschrijving

Monniksgieren zijn bruinzwarte roofvogels die solitair leven in berggebieden in Spanje en Griekenland. De soort komt ook op Mallorca en in Turkije voor en het verspreidingsgebied strekt zich verder uit tot in Azië. In Frankrijk is de vogel uitgestorven maar men is hier bezig met een herintroductieprogramma. Op die manier wordt geprobeerd het aantal monniksgieren dat in Europa leeft te vergroten.

De monniksgier is zeldzaam maar niet met uitsterven bedreigd. De totale populatie op de wereld omvat ongeveer duizend broedparen.

Monniksgieren zijn aaseters. Ze pakken dus geen levend wild maar hebben zich gespecialiseerd in het leegpulken van kadavers. Op thermiek zweven ze naar grote hoogte om in een keer een groot gebied af te speuren naar dode dieren.

De veren die de 'monnikskap' vormen bij de monniksgier

Zoals alle gieren heeft ook de monniksgier een kale kop. Omdat er op de kop en aan het begin van de hals geen veren staan kunnen ze ook niet besmeurd raken met bloed als de gier een kadaver leegeet. Op de nek staan lange veren die een brede kraag vormen. Ze lijken op de kap van een monnik en zo komt de monniksgier dan ook aan zijn naam.

Carmens geschiedenis

Monniksgier Carmen kwam oorspronkelijk uit Spanje, waar ze opgevangen werd in een ziekenboeg. Ze werd in mei 2003 vergiftigd aangetroffen in Extremadura (Spanje) maar herstelde snel en werd daarna overgebracht naar een gierenopvangcentrum op Mallorca. In februari 2005 is ze samen met negen andere Monniksgieren uitgezet in het departement Drome in zuidoost Frankrijk. Vervolgens vloog Carmen naar Nederland. Half maart dit jaar werd ze gesignaleerd bij Beers in Noord-Brabant.

Na omzwervingen nam Carmen haar intrek in de Oostvaardersplassen, een waterrijk natuurreservaat tussen Almere en Lelystad. Vanaf eind maart is Carmen daar door vogelaars verschillende keren gefotografeerd en ook gefilmd. In de Oostvaarderplassen leven veel reeën en er lopen schotse hooglanders rond. De natuur kan hier vrijelijk zijn gang gaan: er wordt niet gemaaid of gekapt en dieren die dood gaan laat men liggen. Voor aaseters als de monniksgier is er dus voldoende voedsel te vinden. Volgens een onderzoekster van de BVCF, de Monniksgieren beschermingsclub, was er een redelijke kans geweest dat Carmen om die reden in de Oostvaardersplassen zou zijn gebleven.




In de rui

Carmen was volgens de boswachter 'bezig de veren van haar vleugels te wisselen'. De nieuwe veren waren nog niet voldoende aangegroeid waardoor ze op dit moment niet zo erg goed kon vliegen. Vermoedelijk is dat de reden dat ze maandagavond tegen de zijkant van de trein is gebotst.

Carmen was het enige exemplaar van een monniksgier in Nederland.
In de ongeveer 150 jaar dat de vogelstand in Nederland wordt bijgehouden is dit de derde keer dat er een monniksgier gesignaleerd is. De eerste keer was in 1948. Deze is eveneens in de collectie van Naturalis maar staat niet in de tentoonstelling opgesteld.

Foto's