Butskop (Hyperoodon ampullatus). Illustratie: Rob van Assen - © ArtBoutique

Noordzee is "whale trap"

Elk jaar verdwalen er wel één of meer butskoppen in de Noordzee. Het gaat om dieren die te veel zijn afgeweken van hun gebruikelijke trekroute van de noordelijke Atlantische Oceaan naar het overwinteringsgebied ten zuidwesten van Ierland. Normaliter voert de nazomerse trektocht vanaf Noorwegen door diepe wateren langs de westkust van de Shetland-eilanden, Schotland en de Hebriden. Maar als de dieren even te ver naar het zuiden afzakken en doorzwemmen, belanden ze in ons ondiepe water. Lukt het ze niet op tijd weg te komen dan raken ze verstrikt in de ingewikkelde stelsels van zandbanken en stromingen van het Waddengebied en de Zeeuwse Delta. Op den duur verzwakken ze en raken ze in paniek. Er is dan geen redden meer aan. Een aanzienlijk deel strandt, andere gaan dood op zee. Butskoppen zijn overigens niet de enige dieren die zo het slachtoffer van de ondiepe Noordzee worden. Ook potvissen raken wel eens verzeild in onze walvisval.

Waarschijnlijk dwaalde het butskopvrouwtje al enige tijd rond in de Noordzee voor zij uiteindelijk de Theems opzwom. De kans dat het verzwakte dier de reddingspoging zou overleven was uitermate klein. Bovendien zou ze er weinig mee zijn opgeschoten als ze weer in de Noordzee vrijgelaten zou zijn. Om een butskop echt te redden -stel dat dat al zou kunnen- moet zo'n dier naar Schotland worden gevaren en ten westen daarvan in het diepe oceaanwater worden loslaten.